{"id":44875,"date":"2025-06-19T09:33:50","date_gmt":"2025-06-19T09:33:50","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacionlegar.org\/?p=44875"},"modified":"2026-04-24T08:10:45","modified_gmt":"2026-04-24T08:10:45","slug":"o-dolio-de-moana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/o-dolio-de-moana\/","title":{"rendered":"O dolio de Moa\u00f1a"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"334\" src=\"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-46853\" srcset=\"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg 640w, https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino-480x251.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 640px, 100vw\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p>Nesta m\u00e9nsula, que se atopa na fachada sur da igrexa de San Marti\u00f1o de Moa\u00f1a (s\u00e9culo XII), repres\u00e9ntase un tipo de aer\u00f3fono, o <strong>DOLIO<\/strong>, que se empregaba habitualmente no Cami\u00f1o de Santiago franc\u00e9s durante o rom\u00e1nico, especialmente en Galicia. Das doce representaci\u00f3ns atopadas, oito est\u00e1n distribu\u00eddas polas catro provincias gallegas.<\/p>\n\n\n\n<p>Faustino Porras Robles, na s\u00faa tese titulada <em>\"Instrumentos musicais no rom\u00e1nico xacobeo\"<\/em>, prop\u00f3n, pola s\u00faa semellanza co barril, o nome latino <strong>DOLIO<\/strong>.<br>Tr\u00e1tase dun pequeno barril, presumiblemente feito de madeira, reforzado con aros laterais e cunha boquilla en forma de bico que pod\u00eda usarse para soprar directamente cos beizos formando un \u00e1ngulo, ou para actuar como conduto de aire, dirixindo o aire cara a un \u00e1ngulo situado na uni\u00f3n da boquilla e o corpo do barril. Exemplos en miniatura de ambas as posibilidades p\u00f3dense atopar dentro da familia de asub\u00edos catalogados como <em>Instrumentos Pobres<\/em>.<br>Un claro exemplo destes pequenos instrumentos biselados, co\u00f1ecidos en Moa\u00f1a como <em>pipas<\/em>, consiste en soprar a trav\u00e9s dun pequeno tubo de cana ou sabugueiro sobre un burato feito nunha peza m\u00e1is grosa de cana, abelaira, cuncha ou fel, entre outros materiais. No outro caso, soprando directamente cos beizos formando un bisel, atopamos instrumentos como cabazas, tubos ou xirinxes.<\/p>\n\n\n\n<p>Este <strong>Dolio de Moa\u00f1a<\/strong>, en particular, consiste nun corpo grande \u2014aparentemente o maior de todos os catalogados\u2014 que descansa sobre as pernas do m\u00fasico. At\u00f3pase en mal estado, gravemente afectado pola erosi\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00ednda que inicialmente se cr\u00eda que esta representaci\u00f3n mostraba a unha persoa bebendo dun pequeno barril de vi\u00f1o, simbolizando a embriaguez, agora consid\u00e9rase un gran asub\u00edo, un aer\u00f3fono. Esta interpretaci\u00f3n bas\u00e9ase, entre outras raz\u00f3ns, no feito de que un barril cun bico para beber non ten l\u00f3xica e que a maior\u00eda das figuras representadas son tan pequenas que non ter\u00eda sentido como recipiente. Ademais, nalg\u00fans casos, est\u00e1 claro que o m\u00fasico est\u00e1 soprando, non bebendo. Tam\u00e9n \u00e9 importante considerar a conexi\u00f3n con outras representaci\u00f3ns figurativas nas que obxectos como cabazas aparecen nas mans dos m\u00fasicos, a mi\u00fado mesmo no acto de tocar, de xeito moi similar aos casos de Dolio.<\/p>\n\n\n\n<p>En canto ao son, concordo co autor da tese en que \u00e9 imposible saber con absoluta certeza cal ser\u00eda o seu son, pero p\u00f3dese inferir que emit\u00eda unha \u00fanica nota grave, que poder\u00eda terse empregado como <strong>bord\u00f3n<\/strong> ou <strong>nota pedal<\/strong> para acompa\u00f1ar as melod\u00edas interpretadas por outros cord\u00f3fonos e aer\u00f3fonos cos que se adoita representar. \u00c9 o caso da igrexa de San Marti\u00f1o de Moa\u00f1a, na que, ademais do Dolio, tam\u00e9n se representan as figuras de dous m\u00fasicos que tocan a viela e unha parella que toca os aer\u00f3fonos.<\/p>\n\n\n\n<p>Outras hip\u00f3teses suxiren que tam\u00e9n puido ser empregado para dar a <strong>tono base<\/strong> na que confiar\u00edan <strong>cantigas lit\u00farxicas<\/strong>, considerada unha t\u00e9cnica primitiva amplamente empregada en cantos de reuni\u00f3n arcaicos, oraci\u00f3ns e s\u00faplicas rituais.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c9 necesario reflexionar sobre este aspecto do noso patrimonio cultural, a mi\u00fado pasado por alto. Debemos recuperar e fomentar o interese p\u00fablico por estas expresi\u00f3ns da arte rom\u00e1nica popular. As obras figurativas da igrexa de San Marti\u00f1o conte\u00f1en unha gran cantidade de informaci\u00f3n sobre a vida coti\u00e1 na Idade Media e, en particular, sobre as pr\u00e1cticas musicais deste per\u00edodo hist\u00f3rico.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En este canecillo, que se encuentra en la fachada sur de la iglesia de San Marti\u00f1o de Moa\u00f1a (siglo XII), aparece representado un tipo de aer\u00f3fono, el DOLIO, que durante el per\u00edodo rom\u00e1nico tuvo un uso habitual en el Camino Franc\u00e9s de Santiago, especialmente en Galicia. De las doce representaciones encontradas, ocho est\u00e1n repartidas por [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":46853,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-44875","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-libro-aberto"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>O dolio de Domaio \u00b7 Fundaci\u00f3n Legar \u2013 M\u00fasica e identidade<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Descubre o dolio de Domaio: unha expresi\u00f3n musical \u00fanica que forma parte do patrimonio inmaterial da r\u00eda de Vigo e a cultura mari\u00f1eira.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/o-dolio-de-moana\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"O dolio de Domaio \u00b7 Fundaci\u00f3n Legar \u2013 M\u00fasica e identidade\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Descubre o dolio de Domaio: unha expresi\u00f3n musical \u00fanica que forma parte do patrimonio inmaterial da r\u00eda de Vigo e a cultura mari\u00f1eira.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/o-dolio-de-moana\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Legar\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-19T09:33:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-24T08:10:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"334\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Des Front Kintek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Des Front Kintek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/\",\"url\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/\",\"name\":\"O dolio de Domaio \u00b7 Fundaci\u00f3n Legar \u2013 M\u00fasica e identidade\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg\",\"datePublished\":\"2025-06-19T09:33:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-24T08:10:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/#\/schema\/person\/cad45acf4ad72edacae7c68e2118e6fc\"},\"description\":\"Descubre o dolio de Domaio: unha expresi\u00f3n musical \u00fanica que forma parte do patrimonio inmaterial da r\u00eda de Vigo e a cultura mari\u00f1eira.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg\",\"width\":640,\"height\":334},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"O dolio de Moa\u00f1a\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/\",\"name\":\"Legar\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n Legar\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/#\/schema\/person\/cad45acf4ad72edacae7c68e2118e6fc\",\"name\":\"Des Front Kintek\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\/\/fundacionlegar.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/32c2224f67ad109e77d67ac1a7f90781f4605b8bcaa527b20d97052927acdc36?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/32c2224f67ad109e77d67ac1a7f90781f4605b8bcaa527b20d97052927acdc36?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Des Front Kintek\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"O dolio de Domaio \u00b7 Fundaci\u00f3n Legar \u2013 M\u00fasica e identidade","description":"Descubre o dolio de Domaio: unha expresi\u00f3n musical \u00fanica que forma parte do patrimonio inmaterial da r\u00eda de Vigo e a cultura mari\u00f1eira.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/o-dolio-de-moana\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"O dolio de Domaio \u00b7 Fundaci\u00f3n Legar \u2013 M\u00fasica e identidade","og_description":"Descubre o dolio de Domaio: unha expresi\u00f3n musical \u00fanica que forma parte do patrimonio inmaterial da r\u00eda de Vigo e a cultura mari\u00f1eira.","og_url":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/o-dolio-de-moana\/","og_site_name":"Legar","article_published_time":"2025-06-19T09:33:50+00:00","article_modified_time":"2026-04-24T08:10:45+00:00","og_image":[{"width":640,"height":334,"url":"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Des Front Kintek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Des Front Kintek","Tempo de lectura":"4 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/","url":"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/","name":"O dolio de Domaio \u00b7 Fundaci\u00f3n Legar \u2013 M\u00fasica e identidade","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg","datePublished":"2025-06-19T09:33:50+00:00","dateModified":"2026-04-24T08:10:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/#\/schema\/person\/cad45acf4ad72edacae7c68e2118e6fc"},"description":"Descubre o dolio de Domaio: unha expresi\u00f3n musical \u00fanica que forma parte do patrimonio inmaterial da r\u00eda de Vigo e a cultura mari\u00f1eira.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#primaryimage","url":"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg","contentUrl":"https:\/\/fundacionlegar.org\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Dolio-s.-Martino.jpg","width":640,"height":334},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/o-dolio-de-moana\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/fundacionlegar.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"O dolio de Moa\u00f1a"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/#website","url":"https:\/\/fundacionlegar.org\/","name":"Legar","description":"Fundaci\u00f3n Legar","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fundacionlegar.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/#\/schema\/person\/cad45acf4ad72edacae7c68e2118e6fc","name":"Des Front Kintek","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/fundacionlegar.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/32c2224f67ad109e77d67ac1a7f90781f4605b8bcaa527b20d97052927acdc36?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/32c2224f67ad109e77d67ac1a7f90781f4605b8bcaa527b20d97052927acdc36?s=96&d=mm&r=g","caption":"Des Front Kintek"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44875"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47407,"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44875\/revisions\/47407"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionlegar.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}